INCLUSIE IN DANS, INCLUSIE IN ONDERWIJS

LABO INCLUSION DANCE

Promotor

Iris Bouche

Looptijd / Duration

01.01.2015 - 31.12.2015

01.01.2016 - 31.12.2017

Beschrijving

Het woord ‘beperkingen’ wordt vaak geassocieerd met de onmogelijkheid om iets te verwezenlijken, omwille van een zwakte, een handicap, of een gebrek aan bepaalde capaciteiten. Het woord refereert ook aan grenzen, limieten, iets wat niet mag of kan overschreden worden. Elke regering legt op bepaalde tijdstippen ‘beperkingen’ allerhande op aan zijn burgerbevolking. Zelden wordt het woord positief ervaren, en toch zag Goethe de beperking als iets positief, zo getuigt zijn beroemd geworden uitspraak: ‘ In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister’. Ook de veel gebruikte uitdrukking in de kunst ‘Less is more’ getuigt van een andere kijk op ‘beperkingen’. Het omgaan met beperkingen binnen dans en beweging maakt deel uit van het leerproces en de zoektocht naar de essentie van het puur lichamelijk bewegen: leren om ‘aanwezig te zijn’ in onze lichamen; begrijpen hoe om te gaan met evenwicht en ademhaling; ervaren hoe evenwicht kan bereikt worden tussen beweging en stilte, spanning en ontspanning: leren hoe lichamen functioneren, om de verschillen te begrijpen en te aanvaarden.

De term inclusie-dans vindt zijn oorsprong in het woord “inclusie”, oftewel “insluiting”. Centraal staat het erkennen en waarderen van verschillen tussen mensen. “Dans kan meestal omschreven worden als een menselijk gedrag samengesteld vanuit dansperspectief uit doelbepaalde, ritmische culturele sequenties van non- verbale bewegingspatronen van het lichaam. De beweging bezit hier een inherente en esthetische waarde” Judith Lynn Hanna (1987)

Inclusie is geen integratie. Bij integratie moet een kleinere groep mensen zich aanpassen aan en grotere groep mensen, bij inclusie gaat men uit van het principe dat beide groepen evenwaardig zijn, binnen hun eigen mogelijkheden. Inclusie-dans binnen een sociaal-artistiek project is de meerwaarde van twee groepen mensen met elk hun eigen diversiteit, die via beweging communiceren en samen een creatief werkproces beleven en ervaren. In inclusie-dans worden dansers met en zonder lichamelijke handicap via het medium dans samen gebracht. De verschillende lichamelijke mogelijkheden van de dansers worden bij deze dansvorm gebruikt als inspiratiebron. Door middel van beweging communiceren de dansers met elkaar. Op die manier leren ze met hun mogelijkheden en beperkingen te werken en al doende hun individuele danstaal te verrijken. Elke danser vertrekt daarbij vanuit zijn eigen mogelijkheden. In dit proces is de intentie waarmee elke beweging wordt uitgevoerd, even belangrijk als de uiteindelijke vorm van de beweging zelf.

Gekoppeld aan het evoluerende programma van de dansopleiding zijn er zijn twee aspecten aan het onderzoek:
• Studenten dans laten kennismaken met inclusie-dans
• De opleiding toegankelijk maken voor studenten dans met fysieke beperking

Binnen de module ‘Inclusie-dans’ worden er twee dans-workshops georganiseerd waar de studenten dans van het Conservatorium en de studenten van de leerexpert Dullingen aan deelnemen o.l.v. Iris Bouche en Karel Tuytschaever.


Focus van de introductie workshops:
• onderzoeken van eigen en gezamenlijke dans- en bewegingstaal, via improvisatie, contactimprovisatie, ruimte voor experiment, gebruik van stem.
• creatie van een inclusieve-dansvoorstelling: onderwerp beeldend kunstenares
• creëren van eigen dansvocabularium, werkproces met focus op artistieke doelstellingen; samenbrengen van compositie, choreografie, en spel.

Presentatie:
 

Ontmoeting tussen deelnemers, makers en publiek staat hierin centraal. De inclusieve dansvoorstelling “De gedekenden” zal worden uitgevoerd op het ENTER festival (organisatie Demos vzw). Dit multidisciplinaire kunstenfestival focust op actieve kunst- en cultuurparticipatie van diverse burgers in de samenleving. Het ENTER festival neemt tijdelijk een stad in en toont producties zowel op de kleine verdoken plekken van de stad als in de grote cultuurhuizen. De sociaal-artistieke praktijk is voor Demos een reële toegangsweg naar cultuurparticipatie van kansengroepen en naar diversiteit in de cultuursector en de kunsten

Onderzoeksvragen en doelstellingen:
Hoe kunnen dansers met en zonder fysieke beperking elkaar lichamelijk beïnvloeden?

De vanzelfsprekende manier waarop professionele dansers met beweging omgaan, wordt fundamenteel gewijzigd en in vraag gesteld wanneer zij tegenover collega-dansers staan met een lichamelijke beperking. De danser wordt geconfronteerd met zichzelf, als danser en als persoon. Hij stelt zijn eigen beperkingen en mogelijkheden in vraag en (probeert deze) te aanvaarden – hoe zichtbaar of onzichtbaar deze ook zijn. De eigenheid van elke beweging is afhankelijk van de eigenheid van elk lichaam. Als danser is het een interessante oefening om de betekenis van dans en beweging in vraag te stellen:

• Kan je op een andere manier naar dans kijken?
• Kan je op een andere manier naar een danser kijken?
• Waar ontstaat de beweging in het menselijk lichaam?
• Hoe voelt het om een beweging te ervaren?
• Wat is het verschil tussen een beweging aanleren en uitvoeren of tot een beweging komen vanuit jezelf?
• En wanneer beschouwen we de communicatie tussen dansers met en zonder lichamelijke handicap als volwaardige dans?

Methodologie:

Beschrijvend kwalitatief onderzoek bestaande uit twee fasen.

1. Dataverzameling: Het geheel wordt gedocumenteerd door video-opname, zowel van repetitiemomenten als artistieke toonmomenten. Vervolgens worden semigestructureerde interviews gevoerd met deelnemende dansers en met publiek over de ervaring met de betrokkenen. Daarnaast wordt er gereflecteerd vanuit een participerende observatie, waarbij de dansers/choreografen hun eigen werkproces onderzoeken en beschrijven vanuit hun ervaring in het hele proces.

2. Verwerking: Deze drie onderzoeksbronnen (video-opname; interviews; reflectie over participerende observatie) worden verder geanalyseerd en vergeleken en vormen de basis voor de artistieke onderzoeksoutput.

Description

We see a broad international movement in which people with and without disabilities dance together as equal partners. Also in Flanders the attention for inclusion dance is growing in a wide variety of contexts. Yet we still notice stubborn prejudices about dance, about limitation and about the combination of both. We also see rigid structures within education and the arts that prevent the inclusion of people with disabilities. Often because of the lack of inspiring practices and concrete tools that support teachers and artists to overcome their cold fears. Talented and passionate dancers with a disability are the victims of this gap.

But also contemporary dance itself loses a strong source of radical renewal here. The core of this project consists of setting up a lab/learning and experimentation site for inclusion dance at the Royal Conservatoire of Antwerp. This lab is a place for fundamental artistic research into the essence of dance as a means of communication and into the essence of creativity as the ability to solve problems. The inclusion of dancers with and without disabilities is the trigger for this fundamental research.

  • CORPoREAL op facebook