To be(come): Theatrical co-creation empowering the voice of adolescents

In het Utopia van actrice/theatermaker/onderzoeker Sanderijn Helsen hebben tieners een volwaardige stem binnen de samenleving. Vanuit deze visie ontwikkelde zij de afgelopen vijfentwintig jaar een uitgesproken passie voor theatrale co-creatie met jongeren.

​

Sinds 2022 werkt zij aan haar Tienertrilogie, waarin jongeren niet alleen toeschouwer zijn, maar ook actief bijdragen aan het artistieke proces. In de eerste twee luiken, De Puberfluisteraar (2023, De Studio) en Jeanne (2025, De Studio), werkten tieners mee als muze, brainstormpartner en coach.

Parallel definieerde Helsen haar co-creatiemethode, de Perspectievencarrousel, tijdens een startonderzoek (Conservatorium, 2024-2025). Zij beschrijft deze methode als een ‘snelkookpan’ voor co-creatie vanuit heel diverse artistieke en theatrale perspectieven.

​

To be(come), het sluitstuk van de trilogie, verankert co-creatie in onderzoek. Samen met 85 adolescenten op de drempel van volwassenheid (17–19 jaar) ontwikkelt Helsen een collectief manifest, gericht aan de volwassenen die hen hebben opgevoed en aan de ontluikende volwassene in henzelf. Dit manifest wordt in scène gezet en uitgevoerd in De studio door drie jongeren, de jonge professionele muzikant Willem Theerens en Helsen zelf. 

Door de jonge deelnemers te betrekken als co-auteur en co-performer, radicaliseert Helsen met To be(come) het artistieke eigenaarschap van de adolescent.
Het onderzoeksproces wordt ondersteund door de principes van Participatief Actie-onderzoek (pao), waarbij de Perspectievencarroussel de spil vormt van het creatieve proces. Helsen zal tijdens het onderzoek observaties publiceren en na de creatie een online platform ontwikkelen, als duurzame kennisbron rond theatrale co-creatie met jongeren.
 

Beeld: analoog soundsysteem van To be (come) componist Willem Theerens